Với các trường hợp này chúng ta cần làm gì để giúp trẻ?
vì sao trẻ lo âu, bao tay khi phải đi học?
Như chúng ta đã biết, trẻ con có rất nhiều lo lắng và xuất hiện ở từng độ tuổi. Ngay từ bé, trẻ thường bám theo kêu khóc khi mẹ rời nhà đi chợ hay đi làm. lo lắng thường gặp ở con nít 1 - 3 tuổi, tỷ lệ ngang nhau ở hai giới. Có thể phát khởi ở tuổi trước khi đi học, nhưng nhiều trường hợp bắt đầu ở 10 - 12 tuổi; thể nặng điển hình là không chịu đi học.
Có nhiều căn do dẫn đến hiện tượng trên:
Các nguyên tố tâm lý xã hội: Trẻ nhỏ chưa trưởng thành và còn lệ thuộc vào mẹ; có nhiều lo sợ xảy ra trong giai đoạn phát triển như sợ mất mẹ, sợ mất tình yêu của mẹ,... đặc biệt là sợ phải chia ly với mẹ (sợ mất mẹ). con nít chỉ cảm thấy an toàn khi có mặt ba má mình.
Các yếu tố tính cách: Việc trẻ con không muốn đi học, sợ đi học có thể là do trẻ nhận thức kém không theo kịp các bạn; trẻ khó thích nghi với môi trường mới do có điều kiện ăn ở, chăm nom khác biệt so với môi trường cũ... Một số trẻ thường chu đáo tận tường, muốn làm vui lòng, có khuynh hướng tuân. Gia đình có khuynh hướng gắn bó chăm nom nhau, trẻ mỏ được chiều chuộng, cha mẹ quá quan hoài.
Việc đổi thay môi trường sống, chuyển trường, chuyển lớp, chuyển chỗ ở đều là các cảnh huống gây stress với những trẻ này.
nguyên tố di truyền: Các nghiên cứu gia đình cho thấy con trẻ bị lo lắng thường là con của người bị rối loạn lo âu chia ly thời trẻ.
nguyên tố học tập: trẻ thơ thường tập nhiễm tính cách của ba má. cha mẹ bị lo âu ám ảnh sợ, con cái sẽ thích ứng với các tình cảnh mới với tính cách ám ảnh sợ, đặc biệt là với môi dài đường.
nguyên tố từ môi trường: Các nhân tố bất lợi từ môi trường như điều kiện sinh hoạt và học tập nghèo nàn, trình độ nghiệp vụ sự phạm yếu kém, thỉnh thoảng trẻ bị bạn ăn hiếp hay bị cô giáo mắng, đánh, tạo áp lực...
bác mẹ, xuân đường nên gần gũi, khích lệ trẻ, giúp trẻ giảm bớt lo lắng khi đi học. (ảnh minh họa)
diễn tả và giải pháp
Một số trẻ stress lo lắng khi đổi thay môi trường kèm theo các triệu chứng bệnh về thực thể như buồn nôn, đau dạ dày, đau chỗ này đau chỗ khác, đau đầu, đau bụng, choáng váng, chóng mặt, các triệu chứng này giống như cảm cúm. Ở trẻ lớn hơn và thanh thiếu niên, có thể thấy các triệu chứng tiêu biểu về tim mạch và hô hấp, đau ngực, hồi hộp, chóng mặt, choáng váng, nghẹt thở. Một số trẻ còn kèm theo các tả của rối loạn giấc ngủ như đòi mẹ hay người có quan hệ gắn bó nằm bên cạnh cho đến khi trẻ ngủ, sợ bóng tối, khó ngủ, ác mộng…
Với những trường hợp này, trước hết, chúng ta cần tĩnh tâm tìm hiểu duyên cớ khiến con lo âu, sợ đến trường. Khi tìm được nguyên cớ xác thực chúng ta mới có thể tìm được cách khắc phục thích hợp.
bác mẹ nên gần gụi, lắng nghe và theo dõi những tâm sự và diễn đạt của con cái. Tuyệt đối không tạo sức ép cho trẻ, đồng thời có thể góp ý để nghiêm đường biết tình trạng của con, từ đó chũm động viên con nhiều hơn, giúp con dần làm quen với môi trường mới. Chúng ta cũng có thể nhờ cha nội tạo điều kiện để con ngồi gần, chơi cùng các bạn có tính cách vui vẻ, hòa đồng trong lớp để trẻ nhanh chóng tìm được niềm vui kết duyên khi đến trường.
ngoại giả, bác mẹ không nên biểu hiện thái độ quá sốt sắng hay bị chi phối khi trẻ kêu mệt, đau đầu, đau bụng, buồn nôn hoặc có các triệu chứng này. Vì khi đó, trẻ có thể càng cố tình tỏ ra trầm trọng hơn và viện vào cớ đó để nghỉ học, hay không làm những việc chúng không thích. cha mẹ cũng cần xác định rằng, những khó khăn này của trẻ chẳng thể chấm dứt ngay nên cần bền chí để giúp đỡ con khắc phục.
Điều thiết thực nhất là bố mẹ nên chuẩn bị cho trẻ làm quen với môi trường mới ngay từ khi trẻ còn học ở bậc học dưới hay ở nhà bằng cách rèn cho con biết tuân một số lề luật như ngồi yên, giữ lặng im trong khoảng thời gian nhất quyết, giúp con làm quen dần với các tri thức mới... Khi dạy con, cha mẹ cần lựa chọn theo ý thích của con và không nên theo kiểu bắt ép nhồi nhét. Hoạt động học tập nên xen kẽ với hoạt động chơi như vẽ, tô màu, xếp hình... bác mẹ có thể dạy trẻ thông qua các hoạt động trong cuộc sống hằng ngày như để trẻ đếm, lấy bát, đũa mỗi bữa cơm, đếm bậc cầu thang, lấy lệ trừ số táo, số kẹo đã ăn...
Tuy nhiên, khi chúng ta đã tìm hiểu tận tường các căn do và đã bền chí thực hành các cách khắc phục mà trẻ vẫn có biểu hiện lo âu, sợ hãi tăng lên hoặc mệt mỏi, sút cân thì việc cần làm là đưa trẻ đến các chuyên gia sức khỏe thần kinh và tâm lý để nhận sự đánh giá tham vấn và viện trợ kịp thời.
ThS Tâm lý Nguyễn Như Phương
